Tập trung đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục

Cập nhật ngày 02/09/2009, 22:03 GMT+7.

Chất lượng vẫn là mối quan tâm thường trực của không chỉ các nhà quản lý GD, GV mà còn là của toàn xã hội đối với GD nước nhà. Công tác quản lý trong GD vừa là một khái niệm biệt lập nhưng cũng là yếu tố có tính quyết định tác động đến chất lượng GD. Chủ đề của năm học mới 2009-2010 đã tập trung vào cả hai lĩnh vực đó, như một lời hứa, thể hiện quyết tâm của toàn ngành tạo ra một bước chuyển mới trong GD trước khi chúng ta tiến vào thập kỷ mới của thế kỷ 21 đầy sôi động. Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển đã trao đổi cùng chúng tôi những vấn đề bạn đọc quan tâm trước thềm năm học mới với 2 chủ đề trên.

PV: Lý do để ngành lựa chọn chủ đề của năm học này, thưa Thứ trưởng? Cũng có nghĩa là ngành sẽ tập trung chỉ đạo 2 lĩnh vực đó? Có mối quan hệ gì không giữa 2 chủ đề này?

 

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển: Quản lý giáo dục trong đó có quản lý chất lượng GD là một vấn đề muôn thuở của ngành và đổi mới quản lý GD cuối cùng cũng là để nâng cao chất lượng GD. Hai phạm trù này có sự giao thoa nhau về nội hàm, liên hệ mật thiết đến nhau.

Nói đổi mới GD thì trước hết là đổi mới quản lý GD. Việc đổi mới quản lý GD không phải là vấn đề năm nay mới đặt ra mà nó đã song hành cùng với quá trình đổi mới đất nước hơn 20 năm qua. So với đổi mới kinh tế thì quá trình đổi mới GD diễn ra chậm hơn vì GD là yếu tố phụ thuộc, hơn nữa tính ổn định là một đặc trưng cần thiết của GD tạo điều kiện cho các cơ sở GD phát triển cũng như đánh giá quá trình. Có thể nói những năm đổi mới đất nước cũng là thời gian đổi mới GD về mục tiêu, giải pháp nhưng cơ chế quản lý GD thì hầu như chưa thay đổi. Nói đúng hơn thì cũng đã có những điểm đổi mới nhưng chưa đồng bộ, thống nhất. Ví dụ xã hội hoá GD là chủ trương đổi mới đầu tiên của GD (mặc dù GD vốn có bản chất XH), nhưng các cơ chế, chính sách để thực hiện chủ trương này thì chưa đầy đủ, chưa đạt hiệu quả như chúng ta mong muốn. Chưa có hướng dẫn việc tiếp nhận các khoản hỗ trợ tự nguyện nên xảy ra tình trạng có nơi làm được và làm đúng, có nơi làm không đúng tinh thần xã hội hoá, có nơi không dám làm. Gần đây quyền tự chủ của các nhà trường đã được quy định tại Nghị định 43, vai trò chủ động của các Sở Giáo dục và Đào tạo đã được qui định tại Thông tư 35, các trường bán công đã có hướng dẫn chuyển đổi loại hình theo Thông tư 11, Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về đổi mới một số cơ chế quản lý tài chính giáo dục…Song tất cả cũng mới chỉ trong giai đoạn khởi đầu, chưa đồng bộ trong chỉ đạo, năng lực tiếp nhận để thực hiện hiệu quả lại còn hạn chế, nhiều cơ sở còn lúng túng, thậm chí một bộ phận cán bộ còn ngại đổi mới, muốn có quyền nhưng ngại chịu trách nhiệm.

Vấn đề đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng GD đã được đề cập từ nhiều năm trước, tuy nhiên cũng mới chủ yếu là chuẩn bị các điều kiện để thực hiện, việc triển khai trong thực tiễn chưa phải đã hoàn tất. Còn nhiều vấn đề về quản lý và chất lượng đang bất cập: Quản lý các cơ sở GD ngoài công lập, các cơ sở GD có yếu tố nước ngoài… Tóm lại, công tác quản lý GD nói chung và quản lý chất lượng GD nói riêng vẫn còn nhiều tồn đọng mà năm học tới chúng ta phải tập trung giải quyết.

PV: Vâng, thưa Thứ trưởng, nhưng cả hai lĩnh vực đều rất rộng, vậy đâu là giải pháp tập trung cho từng vấn đề?

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển: Trước hết nói về quản lý GD. Đúng là có nhiều việc cần làm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, ví dụ quản lý tài chính, quản lý đội ngũ, quản lý kế hoạch nhiệm vụ. Nhưng tinh thần chung là quản lý giáo dục ngày càng dân chủ hơn, thông qua đó mà phát huy sức sáng tạo, năng động của từng cơ sở, từng cá nhân, bằng cách: -Tiếp tục giao quyền tự chủ nhiều hơn nữa cho các cơ sở GD; -Phân công trách nhiệm rõ ràng giữa ngành GD với các bộ ban ngành khác (quan hệ quản lý “ngang”) cũng như trong nội bộ ngành (quan hệ quản lý “dọc”). Không chỉ là phân công chức năng nhiệm vụ, mà còn là đảm bảo trách nhiệm xã hội của cơ sở và người đứng đầu. Muốn vậy phải tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá và xử lý; -Tạo quyền tự chủ, sáng tạo, tích cực cho cả người dạy và người học; - Sử dụng có hiệu quả các nguồn đầu tư.

Trong quan hệ quản lý “ngang” thì ngành GD cần chủ động tham mưu, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện. Còn trong quản lý nội bộ ngành, cụ thể trong năm học tới, các cơ sở phải thực hiện “3 công khai”, “4 kiểm tra”; triển khai công tác kiểm định chất lượng các cơ sở GD; cán bộ giảng dạy, giáo viên tham gia đánh giá hiệu trưởng; sở GD-ĐT tham gia đánh giá các vụ, cục chức năng và lãnh đạo Bộ; thí điểm SV đánh giá giảng viên…Về cơ chế đánh giá, cố gắng để có những hệ đo chuẩn, dễ áp dụng, đạt độ chính xác cao hơn, bớt cảm tính hơn.

Còn để nâng cao chất lượng GD, đổi mới quản lý GD là giải pháp chung nhưng cụ thể hơn thì trong năm học tới, theo tôi, ngành sẽ tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học đồng thời với đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập. Công việc này đã có kết quả bước đầu nhưng có lẽ đội ngũ GV của chúng ta vẫn thiếu cả động lực và điều kiện để đổi mới, trong đó quan trọng hơn là động lực. Công tác quản lý phải tạo ra được động lực này: Tạo cho GV quyền chủ động thực hiện dạy học theo chuẩn và trên chuẩn tuỳ theo đối tượng; ban hành tiêu chuẩn và cách thức công nhận GV dạy giỏi các cấp; quan tâm đến các chế độ chính sách với đội ngũ; có chế độ động viên GV giỏi, HS giỏi; phổ biến gương người tốt việc tốt qua phong trào thi đua xây dựng THTT-HSTC; yêu cầu mỗi GV phải có một đổi mới phương pháp dạy học nhất định trong năm học (qua báo cáo sáng kiến kinh nghiệm)...

Về điều kiện để đổi mới phương pháp dạy học, như Bộ trưởng đã kết luận tại Hội nghị về vấn đề này tổ chức tại Nghệ An tháng 3 vừa rồi, mỗi cấp quản lý đều có trách nhiệm của mình, chứ không chỉ là trách nhiệm của riêng GV. Đẩy mạnh xây dựng truờng học thân thiện để tạo môi trường phấn đấu tốt nhất cho cả giáo viên và học sinh trong quá trình thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục đạo đức và kỹ năng sống. Bộ sẽ xây dựng thư viện mở trên mạng về các tư liệu phục vụ dạy các môn khoa học xã hội nhân văn, thư viện bài tập và câu hỏi kiểm tra để giáo viên, học sinh chủ động tham khảo, sử dụng; tiếp tục bồi dưỡng giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học, sử dụng công nghệ thông tin - truyền thông…

PV: Chất lượng GD vùng khó vẫn luôn là bài toán khó với ngành. Liệu có giải pháp gì đột phá cho bài toán này không, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển: Vùng khó mà chúng ta đang tập trung nhiều giải pháp, nhiều dự án để nâng cao chất lượng GD chủ yếu là vùng đồng bào dân tộc, miền núi. Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chính sách cho vùng này cả về phát triển KT-XH và GD. Năm nay, ngành đang thực hiện chương trình kiên cố hoá trường lớp và xây nhà công vụ giáo viên, xây dựng đề án phát triển trường PTDTNT, ban hành Quy chế trường PTDT bán trú, chính sách hỗ trợ trường bán trú (thực ra đã ban hành một số chính sách nhưng chưa tập trung, chưa giải quyết được những vấn đề cơ bản). Đây cũng chính là những giải pháp lâu dài đầu tư con người, tạo nguồn GV địa phương cho GD miền núi, vùng đồng bào dân tộc.

Về chuyên môn có 2 giải pháp chính tập trung cho nâng cao chất lượng GD vùng khó, đó là tăng cường các điều kiện để học 2 buổi/ngày ở tiểu học, tăng cường tiếng Việt cho HS dân tộc.

Chúng ta cũng thực hiện nhiều giải pháp mang tính xã hội rộng lớn khác, như cuộc vận động hỗ trợ giáo dục vùng khó nhằm thực hiện “3 đủ” (đủ ăn, đủ mặc, đủ sách vở và đồ dùng học tập) với HS dân tộc, đẩy mạnh xây dựng Trường học thân thiện, học sinh tích cực ở vùng khó.v.v.

PV: Thực hiện được cả 2 chủ đề lớn trong năm học 2009-2010 không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành GD (luôn luôn là như thế). Xã hội hoá GD sẽ phải tiếp tục được triển khai thực hiện tốt hơn, hiệu quả hơn. Riêng với 2 chủ đề của năm học mới thì xã hội hoá GD sẽ được thể hiện như thế nào, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển: Xã hội hoá GD vừa là giải pháp chiến lược, vừa là mục tiêu phát triển GD-ĐT. Việc cả xã hội chăm lo cho GD là bản chất vốn có của xã hội và GD.

Với chủ đề tập trung là đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng GD, công tác quản lý GD phải làm sao tạo ra được hành lang pháp lý cho xã hội hoá GD được thực hiện đúng hướng hơn, hiệu quả hơn, tránh tình trạng tự phát. Tiếp tục thực hiện Nghị quyết 05 và Nghị định 69 để tăng cường thu hút nhiều nguồn lực cho GD, ban hành những quyết định cụ thể để mọi người, mọi tổ chức đều có quyền, có cơ hội và có lợi ích nhất định (động viên tinh thần hoặc ưu đãi vật chất) khi tham gia đóng góp nguồn lực (cả tâm lực, trí lực, tài lực và vật lực) cho GD. Song song với việc động viên khuyến khích đó, cần đẩy mạnh 3 công khai, 4 kiểm tra để minh bạch hoá mọi nguồn lực cũng như các điều kiện đảm bảo chất lượng trong GD, tức là tạo một môi trường thu hút tốt nhất. Ngoài ra cần tạo ra các địa chỉ để thu hút sự quan tâm đầu tư của xã hội với GD, ví dụ như các trường bán trú, trường chuẩn quốc gia, phổ cập GD. Các phong trào, các cuộc vận động, các cuộc thi mang tính giao lưu, động viên các tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến cũng làm phong phú thêm các hoạt động xã hội hoá GD, thu hút sự quan tâm và vào cuộc của toàn xã hội.

Tóm lại, nếu chúng ta có cơ chế pháp lý tăng cường mối quan hệ hai chiều về trách nhiệm giữa nhà trường và xã hội, tạo được môi trường tốt bằng các cơ chế giám sát chặt chẽ, tạo địa chỉ (cơ hội) cụ thể thông qua các loại hình trường, các điểm nhấn chất lượng, các phong trào, các cuộc thi…thì sẽ đảm bảo tăng nguồn thu hút, đồng thời đảm bảo sử dụng nguồn lực thu hút một cách hiệu quả.

PV: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Trâm Anh (Thực hiện)

Theo http://www.gdtd.vn
[Quay lại]
Dòng Thời Gian
VideoClip
Tin Tức Nổi Bật
Sự Kiện Nổi Bật
Số Lượt Truy Cập
Hỗ Trợ Trực Tuyến

Copyright @2012 Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng Địa chỉ: Phường Thống Nhất, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đăk Lăk Email: thpthuynhthuckhangdaklak@gmail.com - htk@thpt-huynhthuckhang-daklak.edu.vn Phone/fax: (0500)6257113

TOP